|
از
همان ابتدا مردمی که به سرزمین مدیترانه حیات دارند گیاهانی را که
روغن زیتون از آن استخراج می شوند شناسایی و کاشتند. کاشت زیتون می
تواند تنها عملی از سوی مردمی باشد که در مدیترانه استقرار یافته
بودند. این موقعیت، فرهنگ واقعی زیتون و مرز بین مردم کوچ نشین و
شهرنشین را تعیین می کند، در حالی که ریشۀ حقیقی فرهنگ ما را نشان
می دهد.
در
تاریخ:
در طول
قرن ها بشر، روغن زیتون را برای کاربردهای مختلفی به خدمت گرفته
است: برای مثال قبل از هر چیز مصارف پزشکی، از زمان
Galeno،
مصارف زینتی و منابع انرژی سوخت و روشنایی و برای اعطای افتخار به
قهرمانان و متوفیان و در داد و ستدهای تجاری مانند سکه های گرانبها
و در تولید محصولات زیبایی و در آداب و آیین مذهبی دینی و در اوقاف
پادشاهان. در یک دوره سمبُلی از صلح، دانایی، خوشبختی، ثروت، قدرت،
زیبایی، مقام، تقدّس، افتخار، پیروزی، وقف و وصلت با خدا و بشر
بوده است. بنابراین روغن زیتون با تغییرات کثیرالشکل خود، تاریخ
بشر را دنبال کرده است.
ریشه ها:
برای
مشخص شدن اولین گامهای استفاده از روغن استخراج شده از زیتون لازم
است به دوره رُم 6000 سال قبل باز گردیم یعنی زمانی که
بعضی از مردم بین سوریه و فلسطین فعلی زندگی می کردند و از بین
بوته های درخت روغنی وحشی یک گیاه زیتون و میوۀ گوشتی انتخاب می
کردند و از روغنی که از آن استخراج می کردند برای محافظت از پوست و
برای سوزاندن استفاده می کردند. در خاور شرق Meso
Potamico
به عنوان مادۀ غذایی و قابل اشتعال و همچنین به عنوان چوب مناسب
ساخت و ساز معرفی شد و توسعه پیدا کرد و بعد پرنده های افسانه ای
از کرانۀ خاوری، روغن را به مدیترانه انتقال می دهند و با این کار
آن را به فرهنگ Minoica
و به مردم مصری شناساندند.
مصر
باستان:
استفاده ای که مصری ها از
روغن زیتون می کنند مخصوصاً به تشریفات دینی مردگان مربوط می شود:
مصری ها قبرهای با شکوه پادشاهان را با تاجی از زیتون و هسته های
زیتون تزئینات معمولی می کردند و بدن با شکوه متوّفیان را با
روغن چرب می کردند. ثروت و مقام مفاهیمی بودند که آنها می خواستند
از طریق روغن بیان کنند. مصری ها برای اولین بار استفادۀ دیگری از
روغن زیتون را امکان پذیر ساخته اند. در بین مردم با عمل کردهای
برتری انتخاب شد: فراعنه از قبل جانشین هایی انتخاب می کردند
و روی سر آنها روغن زیتون می ریختند.
در
یونان باستان:
یک
افسانۀ یونانی از طرف
Callimaco
، پیدایش گیاه زیتون را از طرف خدای زن آتن حکایت می کند.
Zeus،
قول سرزمین Atlica
را به کسی داده بود که بتواند نعمت مفیدتری به مردم ارائه دهد؛ Poseidore
خدای دریاها، یک اسب که سمبُلی از نظام جنگی و قدرت می باشد هدیه
داد. خدای فرزانگی در حالی که از تخته سنگی زیتون را رویاند پاسخ
داد: زیتون سمبُلی از خوشبختی است که از صلح به وجود می آید.
به همین دلیل یونانی ها اطراف آن تخته سنگ را به عنوان فضای مقدس
حفظ کردند و دژی در اطراف آن منطقه که آتن در آنجا به وجود آمد،
ساختند و گیاهان زیتون را مقدس می شماردند. و بعد Sofocle
در Edipoa
Cobre
روغن زیتون را به خوبی "منبع تغذیۀ فرزندان" نامید.
یونانی ها از روغن زیتون به
عنوان تقویت ماهیچه ها استفاده می کردند و بعلاوه به طور طبیعی
اصلی ترین مورد مصرف آن مربوط به تغذیه می باشد. به همین دلیل هر
شهروند نوجوان یونانی حدود 30 لیتر روغن در سال مصرف می کردند.
از نظر
رومی ها:
در مورد
رُمی ها نیز گیاه زیتون ریشه در افسانه ای شهر دارد. بر اساس این
داستان در حقیقت یک گرگ ماده یک دوقلو به نام های Romob
و Remo
که پایه گزاران شهر Eterna
بودند را شیر داده است. امّا رُمی ها جمعیتی بودند که از چیزهای با
ارزش مراقبت می کردند و از روغن به خصوص در داد و ستدهای تجاری مثل
"سکه" های گرانبها استفاده می کردند. و اغلب اوقات مردمی که
کشورگشایی کرده بودند به ازای روغن زیتون مالیات پرداخت می کردند.
بنابراین طرح زیتون برای اولین بار روی سکه ها نمایش داده شد و این
امر اتفاقی نبود، و به این شکل فرهنگ استفاده از روغن زیتون در
حاشیۀ مدیترانه گسترش یافت. در نهایت رُمی ها زیتون را به عنوان
سمبُلی از پیروزی در تاج های قهرمانان و به عنوان تبریکی برای عرض
خوشبختی در مراسم عروسی می شناختند.
در قرون
وسطی:
با انحطاط امپراطوری رُم،
بکارگیری روغن زیتون از طرف بَزبرها که به فضایی برای چراگاه گله
هایشان احتیاج داشتند، کم شد. محافظت از گیاهان زیتون با عجله
انجام شد. خصوصاً از سوی صومعه ها و تشکیلات مذهبی: اصلی
ترین کاربرد آن که در این دوران تصدیق شده در حقیقت آن دسته از
کاربردهای مذهبی است برای اداره کردن قوانین مقدّسه.
در مذهب:
از همان ابتدا و از سوی
مذاهب مختلف گیاه زیتون، مقدّس به حساب می آمد و تشریفات دینی اش
به افسانه هایی در آغاز دنیا مربوط می شود. کافی است به یاد آوریم
اسطورۀ پیدایش درخت را از دعایی که توسط حضرت آدم پس از مرگ در
مورد روغن رحمت است از دانه هایی که در دهانش داشت و بعد از مرگش
درختان سدر، سرو و زیتون از محل دفن او به وجود می آیند.
در مذهب
یهودیت:
در
نوشته های مقدس زیتون و روغنی که از آن گرفته می شود، سمبُلی از
اتحاد بین خدا و بشر می باشد. کبوتری که به نوح طوفان نوح جهانی را
که "صلح و آشتی" بود اطلاع داد یک شاخه زیتون را با نوک خود حمل می
کرد. این سمبُل ارزشمند که خواسته شده بود تا بین خدای پدران و قوم
اسرائیل مذاکره کنند: چندین کشیش به یاد انتخاب Aronne
از طرف خدا به حضرت موسی (Esodo
40, 8) ، پادشاهان و از ساموئل در Saul
و حضرت داوود (1
Samuel 10, 1)
و پیامبرانی مثل الیاس (1 Re
19, Ir) دستور دادند.
وغن
زیتون و مذهب یهودی، اکنون نیزدر جشن Hannuka
پیروزی قوم یهود برعلیه حکام یونانی را یادآور می
شوند و سمبُل پیروزی ادیان علیه دورۀ یونانیان و فرهنگ عقل و خِرد
است. آیین مذهبی، معجزۀ روغن زیتون مقدس معبد که به طور معجزه آسا
در مدت 8 روز احیا می شود را بزرگ می شمارد.
در دورۀ
مسیحیت:
مذهب
مسیحیت با خود استفاده از روغن زیتون را در مراسم مذهبی پادشاهان،
کشیشان و پیامبران را نشان می دهد. واژۀ یونانی
Christtos به
معنای "روغن" است و حضرت مسیح همان برگرفته از خدا است از اقوام
اسرائیل برای نجات بشر. به همین دلیل کلیسا از آغاز نشان دهندۀ غسل
داده شده ها با Sacro
Crisma
است. روغن زیتون سمبُلی پایدار است که به وسیلۀ آن قوانین مقدمه
نشان داده می شوند. نشانۀ حضور عشق خداوند است و با روغن های مقدس
در طول Messa Crismale del Giovedi Santo ،
قوانین مقدمۀ آیین مذهبی را اداره می کردند، سمبُلی از قوانین
مقدسۀ مربوط به کشیشان و سمبُلی از چرب کردن مریض ها است. استفاده
از روغن زیتون در مذهب مسیحیت در مذهب مسیحیت مطابق بر انجیل به
موارد زیر مربوط می شود:
حضرت مسیح با عشق در صیف کاری زیتون های
Getzemari شرکت داشت. اهالی شهر
Samarita روی زخمهای مردی که زجر می کشید دارویی که از روغن
زیتون گرفته شده بود می ریختند. آیین مسیحیت سمبُل با ارزشی که به
این گیاه مربوط می شود را حفظ می کند. این سمبُل ها به علاوه
قوانین مقدسه را روشن نگاه می دارند. بعلاوه شاخۀ زیتون نشانۀ
قدسیان زیادی مثل San Bernardo پایه گزار زیتون کاران تا San
Bruno و San Irene می باشد.
|
